اندازه‌گیری همزمان گونه‌های دارویی به کمک روش‌های آماری توسط محققان دانشگاه کاشان

۳۱ تیر ۱۳۹۳ | ۱۲:۵۷ کد : ۳۲۰۹ اخبار دانشگاه دستاورد و افتخارات دانشگاه
تعداد بازدید:۱۷۵۰
اندازه‌گیری همزمان گونه‌های دارویی، نانوحسگری با حد تشخیص پایین به کمک روش‌های آماری توسط یکی از دانشجویان دکترا با راهنمایی و مشاوره اساتید دانشکده شیمی دانشگاه کاشان طراحی شد.
 

اندازه‌گیری همزمان گونه‌های دارویی، نانوحسگری با حد تشخیص پایین به کمک روش‌های آماری توسط یکی از دانشجویان دکترا با راهنمایی و مشاوره اساتید دانشکده شیمی دانشگاه کاشان طراحی شد.

عضو هیئت علمی دانشکده شیمی دانشگاه کاشان گفت: در این طرح، در کنار نانوحسگر مورد استفاده، جهت رفع مشکلات توصیف نتایج آزمایشگاهی، بهره‌گیری از روشی آماری پیشنهاد شده است.

دکتر سید مهدی قریشی، کاهش هزینه، افزایش سرعت و عدم نیاز به استفاده از حلال‌های آلی در آزمون‌ها، را از مزایای روش پیشنهادی ذکر کرد و افزود: اندازه‌گیری داروها نقش مهمی در کنترل کیفیت دارو ایفا کرده و تاثیر زیادی بر سلامت عمومی ایجاد می‌کندو بنابراین انتخاب یک روش ساده، حساس و سریع جهت اندازه‌گیری این ترکیبات از اهمیت زیادی برخوردار است.

وی اظهار داشت: در این کار تحقیقاتی از توانایی روش‌های آماری در جداسازی پیک‌های الکتروشیمیایی همپوشانی شده‌ی دو داروی مهم زیستی، شامل سولفامتی‌زول و سولفاپیریدین، استفاده شده است.

وی با بیان اینکه، اندازه‌گیری دو داروی سولفامتی‌زول و سولفاپیریدین، به‌دلیل همپوشانی شدید پیک‌های الکتروشیمیایی آن‌ها، تنها با استفاده از روش‌های متدوال امکان‌پذیر نیست افزود: بنابراین، در این پژوهش از تلفیق روش‌های آماری همراه با روش‌های الکتروشیمیایی استفاده شده است.

وی خاطر نشان کرد:هم‌چنین به‌منظور افزایش حساسیت پاسخ‌ها، این اندازه‌گیری در سطح الکترود خمیر کربن اصلاح شده با نانولوله‌های کربنی چند دیواره انجام شده است.

دکتر قریشی تصریح کرد: با توجه به جایگزینی استفاده از روش‌های آزمایشگاهی جداسازی با روش‌های آماری کمومتریکس، علاوه بر افزایش حساسیت و بهبود حد تشخیص اندازه‌گیری در مقیاس نانومولار، محاسنی همانند کاهش هزینه، افزایش سرعت، عدم استفاده از حلال‌های آلی و در نتیجه کاهش آلودگی نیز حاصل شده است.

وی با بیان اینکه کمومتریکس علمی است که با استفاده از آمار و ریاضیات، به طور موثر جهت حل مشکلات و توصیف نتایج آزمایشگاهی در علوم مختلف به کار می‌رود افزود: از جمله این کاربردها می‌توان به حل مشکلات مربوط به بهینه‌سازی روش‌های تجزیه و اندازه‌گیری ترکیب‌هایی با پیک‌های به شدت همپوشانی کننده اشاره نمود.

عضو هیات علمی دانشکده شیمی دانشگاه کاشان، با اشاره به اینکه از طرفی اصلاح الکترود خمیر کربن با نانولوله‌های کربنی چنددیواره، موجب افزایش سطح مؤثر الکترود و در نتیجه تسهیل روند اکسایش دو داروی سولفامتی‌زول و سولفاپیریدین می‌شود گفت: این امر افزایش قدرت جریان‌دهی گونه‌ها را به دنبال داشته و نهایتا منجر به افزایش حساسیت اندازه‌گیری و در نتیجه بهبود حد تشخیص در مقیاس نانومولار در سطح نانوحسگر، گردیده است، به‌عبارت دیگر با استفاده از الکترود اصلاح شده‌ی نانوساختار، اندازه‌گیری مقادیر بسیار کم این دو داروی مهم زیستی امکان‌پذیر شده است.

به گفته قریشی روند آماده‌سازی و انجام آزمون‌ها به این ترتیب بود که در ابتدا نانوحسگر خمیر کربن اصلاح شده با نانولوله‌های کربنی چنددیواره ساخته شد.

وی خاطر نشان کرد: مطالعات مربوط به اصلاح سطح الکترودها با استفاده از روش‌های میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) و ولتامتری چرخه‌ای(CV) انجام گرفت و سپس از طراحی آزمایش مرکب مرکزی (CCRD) و روش سطح پاسخ (RSM) به منظور بهینه‌سازی همزمان عوامل موثر بر پاسخ الکتروشیمیایی داروها استفاده شده است.

وی با بیان اینکه پس از آن رفتار الکتروشیمیایی داروها در سطح الکترود به کمک آزمون‌های مختلف مطالعه شده است افزود: همچنین توانایی روش تفکیک منحنی چندمتغیره- حداقل مربعات تناوبی، در اندازه‌گیری همزمان ترکیب‌هایی با پیک‌هایی با همپوشانی شدید، بررسی شد و در نهایت توانایی روش‌های پیشنهادی در اندازه‌گیری داروها در نمونه‌های حقیقی، شامل نمونه‌های سرم خون و ادرار انسان، مطالعه شد.

قریشی در انتها با اشاره به نتایج رضایت‌بخش این کار تحقیقاتی در نمونه‌های حقیقی، ابراز امیدواری کرد که امکان تجاری شدن این کار وجود دارد.

عضو هیات علمی دانشگاه کاشان افزود: از این‌رو، توسعه‌ی این روش در سطحی بالاتر از مقیاس آزمایشگاهی، جزء برنامه‌های آینده این گروه تحقیقاتی است.

این طرح تحقیقاتی که حاصل پایان نامه دکتر اسماء خوبی دانش آموخته دکترای شیمی تجزیه دانشگاه کاشان می باشد، دکتر سید مهدی قریشی استاد راهنما، دکتر محسن بهپور استاد مشاور و دکتر سعید معصوم استاد مشاور در قسمت های آماری این تحقیق را برعهده داشتند.

نتایج این مطالعات که محصول همکاری دکتر سید مهدی قریشی، دکتر محسن بهپور، دکتر سعید معصوم- اعضای هیئت علمی دانشگاه کاشان- و دکتر اسما خوبی- فارغ‌التحصیل دکتری شیمی تجزیه از همین دانشگاه است، در مجله Electrochemica Acta (جلد 130، شماره 1، ماه ژوئن، سال 2014، صفحات 271 تا 278) انتشار یافته است.

 

کلید واژه ها: دانشگاه کاشان علوم و فناوری نانو


( ۱ )

نظر شما :